Capaciteitsmechanisme: systeemoplossing of beperkte impact?

Het nieuwe kabinet staat voor een belangrijke keuze: komt er een capaciteitsmechanisme of wordt gekozen voor een strategische reserve? De discussie draait om één centraal thema: voorzieningszekerheid. Hoe zorgen we dat er ook in piekuren voldoende elektriciteit beschikbaar is?

Dat is een logische stap. Het stroomnet staat onder druk, elektrificatie versnelt en grootschalige opwek uit zon en wind vraagt om meer flexibiliteit in het systeem. Tegelijk is het goed om scherp te houden wat dit instrument wél en niet doet; zeker voor bedrijven die te maken hebben of krijgen met netcongestie.

Wat is een capaciteitsmechanisme?

Een capaciteitsmechanisme is een marktinstrument waarbij energieproducenten een vergoeding krijgen voor het beschikbaar houden van vermogen. Niet voor de stroom die zij daadwerkelijk leveren, maar voor het feit dat zij kunnen leveren wanneer dat nodig is.

Volgens de Autoriteit Consument & Markt (ACM) kan dit instrument op verschillende manieren worden vormgegeven, afhankelijk van de mate waarin marktpartijen participeren.

De gedachte daarachter is helder: leveringszekerheid garanderen, ook als hernieuwbare opwek tijdelijk tegenvalt of de vraag piekt. De overheid kan daarbij kiezen voor een beperkte strategische reserve of voor een breder systeem waarin meerdere marktpartijen deelnemen.

Het doel is landelijke stabiliteit van het elektriciteitssysteem. Dat is een andere vraag dan de regionale of lokale knelpunten waar bedrijven nu al tegenaan lopen.

Wat verandert dit voor netcongestie?

Een capaciteitsmechanisme vergroot de fysieke netcapaciteit niet. Het lost regionale of lokale netcongestie niet direct op en creëert geen extra aansluitruimte voor ondernemers die willen uitbreiden of elektrificeren.

Bedrijven die hun aansluiting maximaal benutten, blijven zoeken naar manieren om pieken te beperken en verbruik slimmer te organiseren. Juist daar ligt het verschil tussen landelijke voorzieningszekerheid en bedrijfszekerheid.

De rol van flexibiliteit achter de meter

De aandacht voor capaciteit onderstreept een bredere ontwikkeling: flexibiliteit krijgt een steeds duidelijkere waarde in het energiesysteem. Energieopslag, slimme aansturing en peak shaving worden daarmee relevanter; niet als noodmaatregel, maar als structureel onderdeel van een toekomstbestendig energiesysteem.

Daarmee wordt kennis van energieopslag en energiemanagement steeds belangrijker. Bedrijven willen zekerheid over hun processen, ongeacht beleidskeuzes op nationaal niveau. Samen met onze partners zorgt Landport Energy ervoor dat ondernemers die zekerheid krijgen en kunnen blijven doen waar zij goed in zijn: ondernemen.

Voorzieningszekerheid wordt landelijk georganiseerd. Regie over energiegebruik vindt plaats achter de meter.

Niet wachten, maar doen, met systemen die technisch én economisch werken.

Antal Adriaanse
Office Manager Sales & Techniek
Landport Energy